دانشنامه فاطمی(س)؛ شش جلد پژوهش درباره سیره حضرت زهرا(س) و حقوق زن و خانواده

به گزارش خبرگزاری حوزه، کتاب «نهایة التحقیق فیما جری فی أمر فدک للصدیقة و الصدیق بالنص والتوثیق» پژوهشی تاریخی و سندی درباره حوادث پس از رحلت پیامبر اسلام(ص)، ماجرای غصب فدک و تضییع حقوق حضرت فاطمه زهرا(س) است. نویسنده با استناد به منابع معتبر روایی و تاریخی شیعه و اهل‌سنت، حقانیت آن حضرت و غصب حقوق ایشان در سرزمین فدک را بررسی کرده و شهادت حضرت زهرا(س) به دست ابوبکر و عمر را مستند می‌سازد.

این کتاب، مسئله فدک و خطبه‌های صدیقه طاهره(س) را محوری روشنگر برای بررسی مسئله خلافت پس از پیامبر(ص) و ستم‌های رواشده بر اهل‌بیت(ع) می‌داند. مؤلف نگارش اثر را با این انگیزه آغاز می‌کند که دیدگاه‌های مطرح‌شده در برخی گفتمان‌های معاصر، از جمله انکار خشم حضرت زهرا(س) بر شیخین یا تردید در ایراد خطبه فدکیه، را نقد و رد کند. ازاین‌رو، به بازخوانی منابع تاریخی و حدیثی شیعه و اهل‌سنت می‌پردازد تا اصل خطبه و رخدادهای مرتبط با آن را از نظر متن و سند اثبات کند.

نویسنده در آغاز، مفاهیم لغوی و اصطلاحی مرتبط با عنوان کتاب را معرفی می‌کند و سپس به نقد آنچه «جنایت‌های تاریخ» می‌نامد، می‌پردازد؛ از جمله پدیده جعل حدیث، تحریف تصویر دوره نخست پس از رحلت پیامبر(ص) و پیامدهای آن در ایجاد اختلاف و تفرقه میان امت اسلامی.

وی اهتمام ویژه‌ای به مفهوم «صدیقیت» دارد و می‌کوشد با بررسی نصوص معتبر نزد هر دو فرقه، روشن کند چه کسی به این لقب سزاوارتر است: حضرت فاطمه زهرا(س)، عایشه، ابوبکر یا امام علی(ع). در این بخش، ابعاد اعتقادی و تاریخی این عنوان نیز بررسی می‌شود.

همچنین، منابع خطبه‌های حضرت زهرا(س) در میراث شیعه و اهل‌سنت به تفصیل معرفی می‌شود. نویسنده با بررسی شمار خطبه‌ها، زمان و مکان ایراد آنها و اسباب و نتایجشان، به اعتراف‌ها و نکاتی می‌پردازد که در این خطبه‌ها درباره تاریخ سیاسی اسلام مطرح شده است.

در بخش اسنادی کتاب، مؤلف سلسله اسناد خطبه کبری و دیگر خطبه‌ها را پیگیری می‌کند، راویان و کتاب‌های ناقل آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد و میان طرق متعدد نقل این خطبه‌ها موازنه برقرار می‌سازد تا وثاقت و اعتبار آنها را اثبات کند.

در پایان، نویسنده شیوه استدلال مخالفان را بررسی و نقد می‌کند و با تحلیل سبک خطبه‌های حضرت زهرا(س) از نظر بلاغت، قوت استدلال و دلالت بر مقام علمی و معنوی آن حضرت، مباحث کتاب را به پایان می‌رساند. در این بخش، به دیدگاه‌های برخی ناقدان و ادیبانی نیز اشاره می‌شود که این متون را از منظر ادبی و انتقادی بررسی کرده‌اند.